Từ bàn học đến hệ sinh thái khởi nghiệp: Một hành trình không bằng phẳng
Mình có dịp ngồi với vài trăm bạn sinh viên tại Diễn đàn Truyền cảm hứng khởi nghiệp, trong khuôn khổ chương trình SV_STARTUP VII – Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia cho HSSV tại trường Đại học SPKT (HCMUTE) vào hôm 19/4/2025.
Trong 20 phút tham luận với các bạn SV – mình chia sẻ với tâm thế không phải là founder, trainer hay mentor…mà là một người đã từng bắt đầu. Không có những “không thức thành công hào nhoáng”, chỉ có một vài lát cắt rất thật, được gom nhặt suốt gần 20 năm mình sống và làm việc với 4 chữ "khởi nghiệp giáo dục".
Khi còn là sinh viên ở Mỹ, mình học được 2 bài học quan trọng nhất – không đến từ giáo trình nào cả: quản lý thái độ & quản lý nỗ lực của chính mình mỗi ngày – 'the only things you can control in your life are your attitude & efforts'.
Sau này, khi mình về Việt Nam chọn làm giáo dục và khởi nghiệp, 2 bài học này là nền tảng cho mọi suy nghĩ và hành động mình làm, trở thành nền móng cho mọi thứ lớn hơn: sản phẩm, tổ chức, văn hóa, con người, cộng đồng, v.v.
Mình bắt đầu khởi nghiệp không phải vì thấy cơ hội hay vì có 1 ý tưởng đột phá. Mình bắt đầu vì thấy bất công.
Bất công trong việc tiếp cận giáo dục: Khi những học sinh giỏi không đủ điều kiện tiếp cận cơ hội học tập như người khác. Khi ước mơ học tập vẫn là một đặc quyền. Khi giáo dục vẫn còn nhiều điều chỉ dành cho “người có điều kiện”
Và mình nghĩ: Nếu mình không làm, thì mình còn đang đợi ai làm?
Có một “công thức” mà mình giữ hoài – không ghi trên tường văn phòng, mà ghi trong đầu và trong mỗi một lần ra quyết định khi dẫn dắt một dự án, đội nhóm, tổ chức hay cộng đồng:
Leadership = Kindness + Community First
Chọn làm điều tử tế. Và luôn đặt cộng đồng lên trước.
Mình luôn tin một điều: để có thể đi thật lâu trong bất kỳ con đường nào – không phải vì mình tài giỏi hơn người khác, mà là vì mình tin vào điều mình đang làm – đủ sâu. Nói nghe có vẻ đơn giản, nhưng thật ra… không dễ thực hành được như vậy lâu dài nếu thiếu đi một niềm tin đủ mạnh.
Cảm ơn chương trình đã cho thầy Híu - một người “đã từng bắt đầu” được lan toả lại chút lửa cho những người đang chuẩn bị bắt đầu – một buổi được sống lại cảm giác “nói chuyện với chính mình 10 năm trước” – có lúng túng đó, có nhiều mơ mộng hoài bão đó, và cũng… hay bị “dìm hàng” bởi những lần hoài nghi bản thân mình đó. Nhưng ở thời điểm đang ở lưng chừng giữa đam mê – lý trí – áp lực từ gia đình – hay sợ mình không đủ giỏi.
Thầy Híu muốn nói với chính mình và với các bạn trẻ là:
Khởi nghiệp đôi khi không cần bắt đầu với một “ý tưởng lớn triệu đô” mà bắt đầu từ việc:
- Dám bước ra,
- Dám thay đổi chính mình,
- Và kiên trì theo đuổi giá trị mình thật sự tin tưởng.
Hành trình khởi nghiệp không bằng phẳng. Nhưng nó sẽ thành hình – khi chúng ta dám bước ra khỏi giới hạn của chính mình. Cứ đi rồi sẽ đến…